slim kiezen voor efficiënter beleid

Annick Vanhove begeleidde en coachte de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s bij de uitwerking van een informatie- en sensibiliseringscampagne naar Turkse en Marokkaanse vrouwen.

 

Hoe kunnen we Turkse en Marokkaanse vrouwen in Limburg sensibiliseren rond de borst- en baarmoederhalskankerscreening?

 

Opdracht

Begeleid en coach de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s bij de uitwerking van een informatie- en sensibiliseringscampagne over de borst- en baarmoederhalskankerscreening naar Turkse en Marokkaanse vrouwen in Limburg.

Situering

Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen in Vlaanderen en is de belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen tussen 50 en 70 jaar. Baarmoederhalskanker is de achtste meest frequente kanker in België. Het is, na borstkanker, de tweede meest voorkomende soort kanker bij vrouwen tussen 15 en 44 jaar. Voor beide kankers geldt dat het vroegtijdig opsporen ervan leidt tot minder ingrijpende behandelingen en grotere overlevingskansen. Om die reden werden de bevolkingsonderzoeken naar kanker opgestart. Uit de cijfers van de borst- en baarmoederhalskankerscreenings blijkt dat allochtone vrouwen zich minder vaak laten screenen. De nood aan sensibilisatietrajecten en -materialen op maat van deze doelgroepen is groot. Met het project ‘Vrouw en Gezondheid’ zette de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s in Beringen een sensibiliseringscampagne rond borst- en baarmoederhalskanker screening op voor moslimvrouwen van Turkse en Marokkaanse afkomst. Bij de uitwerking van dit pilootproject lieten ze zich begeleiden door een externe consultant rond communicatie en gedragsverandering.

Lessen of inzichten die toegepast werden in deze case

  1. Huisartsen en het sociaal netwerk zijn overtuigender dan de uitnodigingsbrief
    Voor vrouwen van Belgische herkomst is de uitnodigingsbrief voor de bevolkingsonderzoeken een voldoende aansporing om deel te nemen aan de borst- of baarmoederhalskankerscreening. Voor vrouwen van Turkse of Marokkaanse herkomst is de kennis over de bevolkingsonderzoeken beduidend lager waardoor extra informatie én ondersteuning nodig is. Deze doelgroep begrijpt de uitnodigingsbrieven onvoldoende en grote mediacampagnes gaan aan hen voorbij. Acties vanuit hun sociaal netwerk hebben daarentegen wel effect. Zo zijn Turkse vrouwen meer geneigd om een uitstrijkje te laten nemen wanneer hun huisarts het belang ervan onderstreept. Ook buurvrouwen, vriendinnen en dochters zijn belangrijke spilfiguren in het doorgeven van informatie.
  2. Meerdere kanalen op maat van de doelgroep inzetten loont
    Uit de evaluatie van het onderzoek bleek dat vrouwen van Belgische herkomst het gemeentelijke informatieblad als belangrijkste kanaal naar voren schoven, gevolgd door (in afnemende volgorde) het consult bij de huisarts, de affiches en de spiegels bij de lokale handelaars. Vrouwen van Turkse herkomst duidden zowel de affiches en de spiegels, als de gesprekken met buurvrouw, dochter of vriendin en het gemeentelijk informatieblad als bekangrijkste kanalen aan. Op de tweede plaats plaatsten zij de gynaecoloog, de ontbijtsessie in de moskee, de huisarts en de postkaarten. Het loont om eenzelfde boodschap tegelijkertijd via verschillende kanalen aan te bieden om zoveel mogelijk vrouwen te bereiken.
  3. Procesevaluatie legt opportuniteiten bloot die de campagne kunnen versterken
    Tijdens de hele uitwerking van de campagne leverden gesprekken met deelnemers, projectmedewerkers en netwerkpartners een aantal vaststellingen op die nuttig zullen zijn voor een bijsturing van de campagne wanneer deze hernomen wordt. Zo stelde de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s bv. vast dat ze de communicatie naar de algemene bevolking vroeger hadden moeten starten om het activiteitenaanbod ook opgenomen te zien in de kalender van de Vlaamse vrouwenverenigingen. Ook de koppeling van de Facebookwedstrijd aan de eindejaarsacties van de handelaars had een meerwaarde kunnen zijn. De samenwerking met de handelaars kon nog verstevigd worden door intenser terug te koppelen via een digitale nieuwsbrief of e-mailberichten met weetjes en verslagen van activiteiten.

Hoe de opdracht concreet verlopen is?

Workshopbegeleiding om de startpositie van moslimvrouwen in kaart te brengen

Tijdens een workshop met het 7E-model duidden de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s samen met diverse experten in gezondheidspreventie de groep vrouwen van Turkse en Marokkaanse herkomst tussen 25 en 69 jaar als de primaire doelgroep aan. Secundaire doelgroepen waren artsen, het sociaal netwerk van deze vrouwen (mannen, dochters, vriendinnen, vrouwenverenigingen,…) en de lokale netwerkpartners en sleutelfiguren (o.a. de imam, de buurtwerker, de vrouwenvereniging, de integratieambtenaar). Voor de primaire en secundaire doelgroepen stelden ze het gewenste gedrag scherp en inventariseerden ze drempels die deze doelgroepen hinderen omdat gewenste gedrag te stellen. Vervolgens brainstormden ze rond hefbomen die de diverse doelgroepen richting het gewenste gedrag kunnen doen bewegen.

Coaching bij de uitwerking van de communicatiestrategie

Met ondersteuning van de externe communicatieconsultant formuleerden de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s voor elk van de drie doelgroepen (vrouwen, artsen, sociaal netwerk) concrete gedragsdoelen. Concreet beoogden ze dat:

  • Meer moslimvrouwen tussen 25 en 69 jaar bereid zijn zich preventief te laten onderzoeken,
  • Meer artsen preventieve gezondheidsonderzoeken voorschrijven voor vrouwen uit de doelgroep
  • Het sociaal netwerk van deze moslimvrouwen hen stimuleert tot deelname aan preventieve gezondheidsonderzoeken.

Voor elk van deze doelstellingen ontwierpen de provincie Limburg en de Limburgse Logo’s communicatieacties op maat. Eindresultaat was een goed doordachte campagne onder de slogan ‘Graag zien is laten kijken’.

Ondersteuning bij de evaluatiestrategie en selectie van het communicatiebureau

Tot slot gaf de communicatieconsultant feedback op de evaluatiestrategie en beoordeelde ze mee de binnengekomen offerte voor de uitwerking van het communicatiemateriaal.

Meer informatie over deze case vind je in de projectbundel.

 

Testimonials over deze case

Toen ik mijn collega’s voorstelde om de campagne rond de borst- en baarmoederhalskankerscreening naar allochtone vrouwen uit te werken met het 7E-model, bestond er binnen de provincie wel wat koudwatervrees. Collega’s waren er niet van overtuigd dat het nodig was om de campagne op een andere manier te ontwerpen en ook bij de bruikbaarheid van het 7E-model stelden ze vragen. Hun twijfels smolten als sneeuw voor de zon tijdens een zeer geslaagde 7E-workshop. Het was een openbaring om te ervaren dat er een werkwijze bestaat waarmee je op een snelle manier (3 uur!) inzichten krijgt in wat doelgroepen beweegt en hoe je je boodschap succesvol kan overbrengen naar deze doelgroepen. Het uitwerken van de communicatiestrategie met behulp van het 7E-model kostte ons moeite, mede door ons gebrek aan ervaring hiermee. Maar door stap voor stap te bouwen, werd de (communicatie-)strategie helder en kregen we steeds meer het gevoel dat we “juist” bezig waren. En de resultaten van onze campagne bewijzen dat ook. Andere besturen die to-the-point willen communiceren raad ik aan om met het 7E-model aan de slag te gaan. Voor mij is dit dé manier van werken als je maatschappelijk iets ten goede wilt bewegen.

Ook mijn persoonlijke coaching als trekker van het project, heb ik als zeer waardevol ervaren. Annick reikte altijd net genoeg aan om verder te kunnen, niet te veel en niet te weinig. Altijd was er ruimte voor positieve feedback of steun als het proces wat moeilijker liep. Doordat Annick de projectleiding niet overnam, werd ik uitgedaagd om het project zelf helemaal aan te sturen en daaruit heb ik veel geleerd.

(Phaedra Rouselle, communicatiemedewerker dienst Preventieve gezondheid provincie Limburg – Limburgse Logo’s)

 

Met grote belangstelling heb ik dit initiatief gelezen. Mijn reactie en evaluatie van het project Graag zien is laten kijken, zowel inzake het proces als wat betreft de uitkomsten, zijn bijzonder positief. Ik wens het provinciebestuur van Limburg en haar medewerkers derhalve te feliciteren met dit initiatief. Het m.i. één van de weinige overtuigende en geslaagde initiatieven om kwetsbare groepen, in dit geval Turkse vrouwen, te motiveren in te gaan op deze noodzakelijke preventieve activiteiten.
(Prof.em. Yvo Nuyens, gezondheidssocioloog en voormalig programmadirecteur Wereldgezondheidsorganisatie in reactie op het project “Graag zien is laten kijken” dat onder begeleiding van Annick Vanhove met het 7E-model uitgewerkt werd)